شیرآلات فولادی

امروزه شیرآلات مختلف یکی از مهم‌ترین و پرکاربرد‌ترین تجهیزات در صنایع پایپینگ و اتصالات هستند. صنایع مختلفی مانند صنایع پتروشیمی، صنایع نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، صنایع آب و فاضلاب و… از شیرآلات فولادی جهت کنترل انتقال سیالات متنوع مورد استفاده قرار می‌گیرند.

شیرآلات فولادی به منظور کنترل، تنظیم، تعدیل، تغییر جهت انتقال سیال، انسداد یا باز کردن گذرگاه‌ها در لوله‌های صنعتی استفاده می‌شوند. در تولید شیرآلات فولادی از موادی استفاده می‌شود که  قابلیت سخت کاری داشته باشند. این عامل باعث حفاظت از خوردگی یا شکست در دما و یا فشارهای کاری بالا می‌شود.

شیرآلات فولادی به علت مقاومت بالا در برابر فشارهای داخلی و خارجی، مقاومت بالا به ضربات ذرات موجود در سیالات، عدم اصطکاک و سایش و همچنین قیمت کمتر نسبت به آلیاژها و مواد دیگر مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. همچنین عمر مفید بالای آن‌ها و تنوع بسیار بالای آن‌ها در سایز و ابعاد، این شیرآلات را به یکی از پر مصرف ترین قطعات در صنایع حمل و انتقال سیالات مبدل کرده است.

انواع شیرآلات فولادی

شیرآلات فولادی بسته به کاربردهای مختلفی که دارند، در انواع مختلفی تولید می‌شوند. برخی از انواع مهم این شیرآلات عبارت‌اند از:

  • شیرآلات فلکه کشویی فولادی
  • شیرآلات اطمینان فولادی
  • شیرآلات صافی فولادی
  • شیرآلات فلکه سوزنی فولادی
  • شیرآلات پروانه‌ای فولادی
  • شیرآلات توپی فلنج دار فولادی
  • شیرآلات فولادی یک طرفه
  • شیرآلات فولادی فلنج دار آونگی
  • شیرآلات دروازه‌ای یا کشویی فلنج دار فولادی
  • شیرآلات گیوتینی فولادی
  • شیرآلات سماوری فولادی
  • شیرآلات دیافراگمی فولادی
  • شیرآلات فشارشکن فولادی

یکی از انواع مهم و پرکابرد شیرآلات فولادی، شیرآلات فلنج دار هستند. این شیرآلات، به دلیل جنس فولادی که در ساخت آن‌ها به کار رفته است، از کیفیت بالایی برخوردار هستند. این نوع شیرآلات به کمک فلنج‌ها به دو سر لوله متصل شده و مقاومت و استحکام شیرها از این طریق بالا می‌رود.

استانداردهای متفاوت و مختلفی برای طراحی و تولید انواع شیرآلات فولادی در کلاس‌های مختلف وجود دارد. کلاس شیرها بیانگر فشار کاری آن‌ها در دمای کاری مختص آن‌هاست و بر اساس استاندارد  ASME B16.34   ارزیابی و تولید می‌شود.

شیرآلات فولادی در اندازه‌های متفاوتی ساخته می‌شود. اندازه شیرها با واحدی به نام NPS بیان می‌شود که با قطر اسمی DN مشخص می‌شود.

نحوه ساخت شیرآلات فولادی

شیرآلات فولادی بر حسب کاربرد، از آلیاژهای مختلف فولاد با درصد عناصر متفاوت ساخته می‌شوند. دو روش متداول ساخت این شیرآلات وجود دارد.

  • روش ساخت فورج

شیرآلات فولادی که از طریق عملیات فورجینگ ساخته می‌شوند، دارای کیفیت بالایی هستند که کاربردهای خاص خود را دارند. استاندارد ساخت این شیرآلات، طبق ASTM A 105 است. روش فورج باعث تولید شیرهایی برای تحمل دما و فشار بالای سیال می‌شود.

  • روش ساخت ریخته‌گری

این روش ساخت، از روش فورج راحت‌تر و کم‌هزینه‌تر است اما درنهایت منجر به تولید شیرهایی با کیفیت پایین‌تر نسبت به روش فورجینگ می‌شوند .

در روش ریخته‌گری، سازنده طبق تجربه کاری خود می‌تواند عناصری برای ساخت بدنه شیرآلات به مذاب اضافه کند. این عناصر و تاثیر آن‌ها تحت جداولی در دسترس هستند. استاندارد ساخت شیرآلات فولادی با تولید از طریق ریخته‌گری مطابق ASTM A216 است.

کاربردهای شیرآلات فولادی

انواع مختلف شیرآلات فولادی با توجه به عملکرد و مزایای آن‌ها، کاربردهای مختلف و متفاوتی دارند. این شیرآلات در صنایع گوناگونی استفاده می‌شوند؛ برای مثال انواع شیرآلات توپی صنایع غذایی و همچنین در صنایعی که نیاز به تحمل درجه حرارت بالا و فشار بالا دارد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

انواع شیرآلات فولادی اطمینان جهت ایجاد یک سد مقاوم در مقابل شیرآلات و مخازنی به کار گرفته می‌شود که تحت فشار بالا قرار دارند. وظیفه این شیرها این است که فشار را بشکنند تا شیرآلات و مخازن در برابر فشار بالاتر از حد مجاز تخریب نشوند.

شیرآلات سوزنی نیز جهت کنترل میزان جریان سیالات مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از شیرآلات فولادی در کاربردهای گوناگون دیگر هم استفاده می‌شود. همچنین کاربرد شیرها تنها به کاربردهای صنعتی محدود نیست و علاوه بر صنایع مختلف، این شیرها در ساختمان‌ها نیز برای مصارف گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرند.

شیرآلات فولادی صنایع مختلفی مانند صنایع نفت و گاز، بخار، پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، دریانوردی، کشتی‌رانی و تقریبا تمامی صنایعی که انتقال آب و سیال دارند، بسیار مورد توجه هستند.

شیرآلات ساخته شده از فولادهای ضدزنگ یا stainless steel از انواع مهم شیرآلات فولادی هستند که به دلیل ترکیبات و عناصر موجود در ساختار آلیاژ آن‌ها، در برابر خوردگی مقاوم هستند.

نمایش بیشتر